Laatst kwam mij een document ter oge, wat ik echt even met jullie moet delen. Het gaat om het werk van Eli Erlick die een verslaglegging doet van wat er bekend is over het lot van transmensen in de aanloop naar en tijdens de Nazi Holocaust. Je vindt het hier.
Veel mensen zijn zich niet geheel bewust van hoe trans- en queer personen in die tijd behandeld werden. Eerlijk gezegd, was ik dat ook niet. Onder het mom van een gevaar voor “positieve populatiegroei” werden we als vijanden bestreden, op cultureel- en op staatsniveau, wat elkaar versterkt. Transpersonen werden opgepakt, gesteriliseerd en in concentratiekampen of in gesloten klinieken gestopt.
Los van de horror die deze documentatie in woorden en beelden weergeeft, word ik blij en hoopvol, vooral van de beelden (zie de afbeeldingen rond deze blog en op de webpagina van Eli Erlick). Het is naast een verslaglegging van iets verschrikkelijks, ook een historische representatie van de aanwezigheid, het bestaan en de kracht van mijn transsibbes (sibbe is een genderneutraal woord voor broer of zus). Een representatie die ik in de reguliere geschiedschrijving niet ben tegengekomen. Zij en ik delen een mentale toestand en een identiteit die eeuwen, millennia, waarschijnlijk tot sinds het bestaan van mensen en nog daarvoor teruggaat. In de rest van het dierenrijk zien we ook gedrag dat als trans te typeren valt, vandaar mijn vermoeden dat dit ook bij onze genetische voorouders “een ding” was. In ieder geval geven de foto’s me een gevoel dat ik deel mag zijn van het leven, van het bestaan, en dat transpersonen er altijd al zijn geweest. Dat transidentiteiten bij het leven horen, als lauw tussen warm en koud. Ik kan me voorstellen dat je dit misschien een contra-intuïtieve reactie lijkt op een verslaglegging over onze vervolging in Nazi Duitsland.
Er wordt soms, de afgelopen jaren meer en meer, gedaan in de maatschappij, in sommige media en door sommige mensen alsof trans mensen nieuw zijn in de wereld. Onderdeel van het woke-virus. Maar, we zijn er altijd al geweest. Het is misschien wel waar dat we in de jaren nul en tien van deze eeuw net even een beetje meer aandacht en een beetje meer liefde kregen. Een verademing. Het was alsnog een stuk minder dan we nodig hadden voor een gelijkwaardig bestaan, alsnog een stuk minder dan we nodig hadden om in goede gezondheid te leven, om eenzelfde levensverwachting te hebben en om mee te kunnen doen in de maatschappij.
Ook in de jaren 20 van de vorige eeuw gebeurde er zoiets. Transpersonen kregen hun eigen ontmoetingsplekken en de gezondheidszorg besteedde aandacht aan seksuele diversiteit. En net als toen, zijn er nu 10-20 jaren later, groepen mensen in de maatschappij opgestaan die deze liefde de kop in willen drukken. *Terug naar de schaduwen jullie!* Ze schetsen ons af als onmenselijk, als monsters. Soms ga ik er zelf in geloven, geïnternaliseerd cissexisme noem je dat. Een klein beetje maar, gelukkig. De geluiden in de maatschappij, de politiek, de media, de nsb vlaggen en stickers zorgen ervoor dat ik met meer angst over straat loopt. Bang om uitgescholden, bespuugd of in elkaar geslagen te worden. Ik hoop dat ik die angst nooit hoef te laten overwinnen. Ik ben benieuwd waar deze conservatieve kramp toch vandaan komt. De geschiedenis is nog niet zo oud misschien?
Help je mee om het deze keer niet zo ver te laten komen?
Spreek je uit als je iemand iets denigrerends hoort zeggen over of tegen transpersonen. Sluit je aan bij Pride marsen en andere demonstraties voor lgbtq+ personen. Noem iemand bij hun gewenste voornaamwoorden (dit maakt echt uit voor het mentale welzijn van die persoon!). Neem een transwerknemer aan of wees een keer extra lief voor die collega of buur. Koop mijn boek Jayna in het Symbioceen als die uit is (hopelijk eind dit kalenderjaar). Doneer aan stichtingen die opkomen voor de rechten en maatschappelijke positie van lgbtq+’ers zoals Transgendernetwerk, COC en Hivos.
Én stem op een partij die ons de liefde en het respect geeft die we verdienen en opkomt voor onze maatschappelijke positie. Op 18 maart mogen we weer een hokje rood kleuren voor de gemeenteraadsverkiezingen. Een niet geheel onbevooroordeeld stemadvies van mij zou zijn om op de Partij voor de Dieren te stemmen natuurlijk. Die komen op voor de meest kwetsbare groepen in de samenleving. Als je in Dordrecht woont kun je zelfs op een trans persoon stemmen, op mij! Kies dan voor de nummer 8, Laura van Driel, van lijst 7, de Partij voor de Dieren.
De keuze is uiteraard aan jou, maar hopelijk wil je het lot van je queer- en transmedemensen meenemen in je beslissing.
De afbeeldingen in deze blog komen van Eli Erlick. De twee afbeeldingen tussen de teksten zijn uit Weimar Duitsland (1921 en 1928). In de galerij staan foto’s uit Weimar Duitsland, Napels (1897), Mexico (1915) en Tokyo (1969). Eli geeft de foto’ s kleur en ze restaureert en digitaliseert foto’s die de queer- en transgeschiedenis tonen. Kijk op https://elierlick.com/color/ voor haar kleurrijke en inspirerende collectie. De bijschriften onder de foto’s heb ik vertaald vanuit de originele teksten van Eli Erlick.